شأن نزول سوره هل اتی
از ابن عباس نقل شده است که روزی امام حسن و امام حسين (عليهماالسلام ) بيمار شدند پيامبر ( صلى اللّه عليه و آله و سلّم ) با جمعى از ياران به عياد تشان آمدند، و به حضرت علی(عليه السلام ) فرمود ند : اى ابوالحسن براى شفاى فرزندان خود نذرى مى كردى ، على (عليه السلام ) و فاطمه (عليهاالسلام ) و فضه كه خادمه آنها بود نذر كردند كه اگر آنها شفا یافتند سه روز روزه بگیرند . چيزى نگذشت كه هر دو شفا يافتند . على (عليه السلام ) سه من جو قرض نمود، و فاطمه (صلى الله عليه و آله ) يك سوم آن را آرد كرد، و نان پخت ، هنگام افطار سائلى بر در خانه آمد و گفت : السلام عليكم اهل بيت محمد (صلى اللّه عليه و آله و سلّم ) سلام بر شما اى خاندان محمد! مستمندى از مستمندان مسلمين هستم ، غذائى به من بدهيد خداوند به شما از غذاهاى بهشتى مرحمت كند، آنها همگى مسكين را بر خود مقدم داشتند، و سهم خود را به او دادند و آن شب با آب افطار کردند.
روز دوم را همچنان روزه گرفتند و موقع افطار وقتى كه غذا را آماده كرده بودند. يتيمى بر در خانه آنها آمد برای انروز نيز ايثار كردند و غذاى خود را به او یتیم دادند . بار ديگر با آب افطار كردند و روز بعد را نيز روزه گرفتند .
در سومين روز اسيرى به هنگام غروب آفتاب بر در خانه آمد باز سهم غذاى خود را به او دادند هنگامى كه صبح شد على (عليه السلام ) دست حسن (عليه السلام ) و حسين (عليه السلام ) را گرفته و خدمت پيامبر ( صلى اللّه عليه و آله و سلّم ) آمدند هنگامى كه پيامبر (صلى اللّه عليه و آله و سلّم ) آنها را مشاهده كرد ديد از شدت گرسنگى مى لرزند! فرمود! اين حالى را كه در شما مى بينم براى من بسيار گران است ، سپس برخاست و با آنها حركت كرد هنگامى كه وارد خانه فاطمه (عليهاالسلام ) شد ديد فاطمه در محراب عبادت ايستاده ، در حالى كه از شدت گرسنگى شكم او به پشت چسبيده ، و چشمهايش به گودى نشسته پيامبر (صلى اللّه عليه و آله و سلّم ) ناراحت شد. در همين هنگام جبرئيل نازل گشت و گفت اى محمد! اين سوره را بگير، خداوند با چنين خاندانى به تو تهنيت مى گويد، سپس سوره )هل اتى ( را بر او خواند .
در این سوره از قران، خداوند طاهرینش (ع) را که بینانگذار نهاد مقدس خانواده بر محور « نبوت » و « امامت » اند را مورد تجلیل و تکریم قرار داده و به عنوان الگوی تمام عیار خانواده را در همة عصرها و نسلها معرفی کرده است .خانواده در فرهنگ اصیل ایران اسلامی، به عنوان نهادی بیبدیل و مهد پرورش استعدادهای بالقوهای است که به عنوان خاستگاه اصلی مهارتهای تربیتی، اعتقادی، اخلاقی و ارزشی است .
